Skip to content
Start arrow Nowiny arrow Aktualności arrow 19 września zaczęła obowiązywać nowelizacja ustawy o zarządzaniu kryzysowym
19 września zaczęła obowiązywać nowelizacja ustawy o zarządzaniu kryzysowym PDF Drukuj Email
19 września 2009 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o zarządzaniu kryzysowym. Nowelizacja ma wpływ na zarządzanie kryzysowe na poziomie jednostek samorządu terytorialnego. Na podstawie nowych regulacji samorządy powiatowe i gminne będą miały możliwość tworzenia centrów zarządzania kryzysowego w zależności od swoich potrzeb i na bazie swoich jednostek.

Priorytetem do wprowadzenia nowelizacji było udoskonalenie systemu zarządzania kryzysowego poprzez wyeliminowanie wątpliwości w zakresie interpretacji przepisów oraz ujednolicenie dokumentacji systemu.


Nowelizacja obejmuje między innymi:

• Zmianę definicji zarządzania kryzysowego (art. 2)
Istotą zmiany jest rozszerzenie katalogu podejmowanych działań o usuwanie skutków sytuacji kryzysowych oraz ograniczenie procesu odtwarzania do zasobów infrastruktury krytycznej. Powyższe ograniczenie uwarunkowane jest koniecznością koncentrowania się organów administracji publicznej tylko na tych zasobach i infrastrukturze, które umożliwią społeczeństwu przetrwanie w warunkach zaistniałych po sytuacji kryzysowej, a jednocześnie stworzą warunki do przeciwstawienia się nawrotom tej sytuacji albo powstałej w związku z zaistnieniem nowych zagrożeń.

• Zmianę definicji sytuacji kryzysowej.
Nowa definicja uzależnia zaistnienie sytuacji kryzysowej wyłącznie od wystąpienia zagrożenia, które wpływa negatywnie na poziom bezpieczeństwa ludzi lub środowiska w stopniu wywołującym ograniczenia w działaniu właściwych organów administracji publicznej (gdy zasoby i procedury działania tych podmiotów okazują się być niewystarczające).
Nowa definicja, lepiej oddaje istotę sytuacji kryzysowej i stanowi realizację postulatów zarówno strony rządowej, jak i samorządowej, w szczególności w zakresie wprowadzenia ułatwień dozwalających zakwalifikowanie zaistniałego zdarzenia do sytuacji kryzysowej.

• Wprowadzenie nowych definicji niezbędnych w procesie zarządzania kryzysowego pojęć tj.
o cyklu planowania,
o siatki bezpieczeństwa,
o mapy zagrożenia,
o mapy ryzyka,
o zdarzenia o charakterze terrorystycznym.

• Ograniczenie dokumentacji procedur reagowania kryzysowego do niezbędnej ilości dokumentów umożliwiających sprawne kierowanie siłami i środkami, które zaplanowano do użycia w wypadku zaistnienia sytuacji kryzysowej.Jest to następstwo odstąpienia od tworzenia odrębnych planów ochrony infrastruktury krytycznej, zmiany definicji zarządzania kryzysowego oraz zadań z zakresu planowania cywilnego.

• Opracowanie Raportu o zagrożeniach bezpieczeństwa narodowego.
Proponowany nowy art. 5a określa strukturę Raportu, tryb jego przygotowania i zatwierdzania, z podkreśleniem roli szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w części dotyczącej zagrożeń o charakterze terrorystycznym i dyrektora Rządowego Centrum Bezpieczeństwa jako koordynatora całości prac.Opracowanie Raportu o zagrożeniach bezpieczeństwa narodowego jest niezbędnym punktem wyjściowym do przygotowania odpowiadającego aktualnym potrzebom państwa Krajowego Planu Zarządzania Kryzysowego oraz planów zarządzania kryzysowego na wszystkich szczeblach administracji publicznej.
Raport o zagrożeniach służyć będzie także zapewnieniu spójności pomiędzy planami zarządzania kryzysowego a innymi planami, których obowiązek wykonania wynika z innych przepisów.
Ma to doprowadzić do urealnienia planowanych działań oraz wyeliminuje przedsięwzięcia które się dublują.

• Utworzenie Narodowego Programu Ochrony Infrastruktury Krytycznej (art. 5b) pozwoli wyodrębnić obiekty, urządzenia, instalacje i usługi kluczowe dla bezpieczeństwa państwa i jego obywateli oraz służące zapewnieniu sprawnego funkcjonowania organów administracji publicznej, instytucji i przedsiębiorców.Potrzeba zachowania infrastruktury niezbędnej do zapewnienia funkcjonowania społeczeństwa i państwa odgrywa ogromną rolę we współczesnym świecie, a w szczególności po zaistnieniu sytuacji kryzysowej. Nowelizacja ustawy, idąc za doświadczeniami Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych, Estonii czy Hiszpanii, nadaje szczególną rangę problematyce ochrony infrastruktury krytycznej.

• Uregulowanie współpracy w zakresie przeciwdziałania, zapobiegania i usuwania skutków zdarzeń o charakterze terrorystycznym pomiędzy organami administracji publicznej oraz posiadaczami samoistnymi i zależnymi obiektów, instalacji lub urządzeń infrastruktury krytycznej (art.21a).
Art. 21a podkreśla rolę organów administracji rządowej właściwych w sprawach rozpoznawania, zapobiegania i zwalczania zagrożeń, w tym szczególną rolę szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, który otrzymuje ustawowe upoważnienie do udzielania zaleceń, w celu ochrony infrastruktury krytycznej, organom i podmiotom zagrożonym działaniami o charakterze terrorystycznym. Jednocześnie przepis umożliwia szefowi ABW przekazywanie do tych podmiotów niezbędnych informacji służących przeciwdziałaniu tym zagrożeniom, także uzyskanych w toku działalności.

• Zmianę usytuowania centrów zarządzania kryzysowego.
Zgodnie z projektem nowelizacji, centra zarządzania kryzysowego nie będą musiały się już obligatoryjnie mieścić w siedzibach urzędów jak dotychczas. Będą mogły być zorganizowane, na bazie właściwych służb, inspekcji lub straży. Np. starosta będzie mógł zorganizować centrum zarządzania kryzysowego na bazie Komendy Powiatowej Straży Pożarnej, a minister zdrowia na bazie Państwowej Inspekcji Sanitarnej.Zasada ta dotyczy wszystkich podmiotów zobowiązanych do utworzenia centrów.

Wątpliwości wokół nowych przepisów
Pewne kontrowersje wzbudza rola Agencji Bezpieczeństwa wewnętrznego Zdaniem szefa Kancelarii Prezydenta Władysława Stasiaka nowe przepisy przyznają uprawnienia ABW bez wprowadzenia mechanizmu kontrolnego nad działaniami tej służby. Podobne wątpliwości zgłaszał rzecznik praw obywatelskich Janusz Kochanowski. Jego zdaniem, przepisy stwarzają ryzyko nadużyć.

Powyższe zarzuty odpiera Rządowe Centrum Bezpieczeństwa.RCB podkreśla, że nowela włącza w system zarządzania kryzysowego Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, w obszarze już posiadanych przez nią uprawnień, wyłącznie w zakresie związanym z przeciwdziałaniem, zapobieganiem i usuwaniem skutków zdarzeń o charakterze terrorystycznym.

opracowano na podstawie strony internetowej MSWiA